Πληροφορίες

Η αγάπη και η νοσταλγία για την γενέθλια γη, είναι μια άσβεστη φλόγα.

Μνήμες που ξυπνούν με ένα βιβλίο



Σήμερα, σχεδόν επτά χρόνια μετά, ξαναβρήκα ένα κείμενο που είχα γράψει ένα ήσυχο πρωινό στη δουλειά. 

Θυμάμαι ακόμη τη στιγμή καθόμουν στο γραφείο μου, δεν είχε πολλή κίνηση, και το βλέμμα μου στάθηκε στο ράφι. 

Τράβηξα το βιβλίο «Οι χωριανοί μου» του Δημοσθένη Γ. Γούλα, που αναφέρεται στην Ευρυτανία, και άνοιξα τις πρώτες σελίδες.         Από εκείνη τη στιγμή, ήταν σαν ο χώρος γύρω μου να χάθηκε ο νους μου ταξίδεψε αμέσως αλλού.

Για μια στιγμή νόμισα πως βρέθηκα ξανά στο χωριό μου σαν να μιλούσε το βιβλίο για τον δικό μου τόπο, για τις δικές μου μνήμες, για τα παιδικά μου χρόνια που κουβαλώ πάντα μέσα μου.

 Ήταν σαν να στεκόμουν εκεί ψηλά στον Κάρπενο, αγναντεύοντας τη Μάλτσιανη.

 Έβλεπα τους ζευγίτες στους Βουρλάτες, τον τελάλη με το χωνί του να καλεί τους χωριανούς στην πλατεία, τους τσομπαναρέους να βόσκουν τα κοπάδια τους. 

Άκουγα τα κυπριά και τα κουδούνια να αντιλαλούν στις ρεματιές, στο Σέλλωμα, στο Ζιμόρι και στο Κάρπενο, και όλοι αυτοί οι ήχοι να δένουν με το κελάηδισμα της φλογέρας του παππού Ντρίγιου.

Το ταξίδι συνεχιζόταν νοερά, εκεί στις παρυφές του χωριού, στο Σπαρτήλα, όταν ξαφνικά άκουσα μια φωνή δίπλα μου να λέει «Καλημέρα». 

Σήκωσα το κεφάλι και είδα έναν κύριο που είχε έρθει εκείνη την ώρα στη δουλειά. Βλέποντας πόσο με είχε απορροφήσει το βιβλίο, με ρώτησε ευγενικά: 

Για το χωριό σας αναφέρεται;

Δεν μπόρεσα να απαντήσω αμέσως ο νους μου ακόμη ταξίδευε στις γκορτσιές, στο Ριζοράδη, στη Γράβα και όπου αλλού μπορεί να φτάσει η μνήμη του καθενός. 

Του χαμογέλασα και του ανταπέδωσα το «Καλημέρα». Συζητώντας λίγο μαζί του, του διάβασα μια φράση από το ποίημα του Α. Κυριαζή που άνοιγε το κεφάλαιο.

Ο νους μου πάντα στα παλιά τα χρόνια τριγυρίζει

και μου τα λέει για πιο καλά και μου τα μακαρίζει.

Κι εγώ του λέω «βρε νου τρελέ, για βάλε λίγη γνώση,

λαμπρό είναι και το σήμερα, που αύριο θα παλιώσει…


«Όποιος ποτίζει τις ρίζες του, μην τον φοβάσαι», μου είπε.

Και είχε δίκιο.

Δημογραφική ερήμωση και θεσμική αδράνεια το πραγματικό πρόβλημα της Βορείου Ηπείρου

Η ελληνική μειονότητα στη Βόρειο Ήπειρο παραμένει εδώ και  
δεκαετίες σε μια κατάσταση στασιμότητας. Παρά τις διακηρύξεις και τις κατά καιρούς πρωτοβουλίες, η πραγματικότητα δεν αλλάζει ουσιαστικά. Η μειονότητα στερείται θεσμικής συνέχειας, στρατηγικού   
σχεδιασμού και πραγματικής ανεξαρτησίας στη λήψη  
αποφάσεων.
Η καθημερινότητα απέχει σημαντικά από όσα προβλέπουν  
οι διεθνείς συνθήκες η πρόσβαση σε υπηρεσίες, η προστασία της περιουσίας και η πολιτική εκπροσώπηση  
παραμένουν  περιορισμένεςδημιουργώντας μια σταθερή 
απόσταση ανάμεσα στη θεωρία και την εφαρμογή.  
Παράλληλα, η δημογραφική ερήμωση αποτελεί έναν από τους βασικότερους παράγοντες που υπονομεύουν 
κάθε προσπάθεια ανασυγκρότησης
Η πλειονότητα των Βορειοηπειρωτών ζει πλέον στην Ελλάδα, αφήνοντας πίσω κοινότητες χωρίς επαρκή ανθρώπινο δυναμικό
Η απουσία πληθυσμού αποδυναμώνει την κοινωνική συνοχή, περιορίζει  την οικονομική δραστηριότητα και καθιστά δυσκολότερη κάθε οργανωμένη πρωτοβουλία. 
Χωρίς ανθρώπους, καμία πολιτική δεν μπορεί να αποδώσει. 
Ένα ακόμη βαθύτερο ζήτημα αφορά τον τρόπο με τον οποίο τα  
στελέχη της μειονότητας εξακολουθούν να επηρεάζονται από
το αλβανικό διοικητικό σύστημα. Η νοοτροπία του παρελθόντοςου στηριζόταν στον φόβο, την  
εξάρτηση και τησιωπή, δεν έχει εξαλειφθεί
Πολλοί εκπρόσωποι παραμένουν δεσμευμένοι από παλιές  
σχέσεις ή εξαρτήσεις που δεν επιτρέπουν στη μειονότητα
να εκφράσει ενιαία και ανεξάρτητη θέση
Όταν η εκπροσώπηση δεν είναι πραγματικά αυτόνομη, 
η κοινότητα δεν μπορεί να διεκδικήσει αποτελεσματικά τα 
δικαιώματά της.  
Σε αυτό το περιβάλλονόσοι επιχείρησαν να επιστρέψουν και να επενδύσουν στο τόπο τους αντιμετώπισαν συστηματικά εμπόδια.
Καθυστερήσεις, πιέσειςγραφειοκρατικά προσχήματα και παρεμβάσεις από τοπικούς μηχανισμούς οδήγησαν πολλές προσπάθειες σε οικονομική αποτυχία.  
Το μήνυμα που εκπέμπεται είναι αποθαρρυντικό η πρωτοβουλία  δεν ενθαρρύνεται, συχνά μάλιστα τιμωρείται.  
Αυτό ενισχύει περαιτέρω τη δημογραφική ερήμωση και περιορίζει κάθε προοπτική ανάπτυξης.  
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η ανάγκη για ανανέωση είναι περισσότερο από εμφανής. 
Η μειονότητα δεν μπορεί να προχωρήσει με ηγεσίες που  
παραμένουν δεσμευμένες σε νοοτροπίες άλλης εποχής
Οι μεγαλύτεροι έχουν προσφέρει πολλά, αλλά οφείλουν να αφήσουν χώρο στη νέα γενιά μορφωμένη, καταρτισμένη 
με διεθνείς εμπειρίες και χωρίς εξαρτήσεις από το παρελθόν 
Αυτή η γενιά μπορεί να συνομιλήσει με θεσμούς, να παράγει τεκμηριωμένο λόγο και να εκπροσωπήσει  
τη μειονότητα με επαγγελματισμό και αυτοπεποίθηση. 
Η ανανέωση δεν αποτελεί ασέβεια αποτελεί προϋπόθεση  
επιβίωσης.  
Η Βόρειος Ήπειρος δεν χρειάζεται νέες διακηρύξεις 
Χρειάζεται σοβαρότητα, ανεξαρτησία σκέψης και   
μια ηγεσία ικανή να εκπροσωπήσει αποτελεσματικά 
μια κοινότητα που αλλάζει 
Μόνο έτσι μπορεί να υπάρξει πραγματική προοπτική  
για το μέλλον. 

Μνήμες που ξυπνούν με ένα βιβλίο

Σήμερα, σχεδόν επτά χρόνια μετά, ξαναβρήκα ένα κείμενο που είχα γράψει ένα ήσυχο πρωινό στη δουλειά.  Θυμάμαι ακόμη τη στιγμή καθόμουν στο γ...